Türkiye sahip olduğu ekolojik özellikleri nedeniyle sebze ve meyve üretimi bakımından dünyadaki önemli ülkelerden biridir. Ancak, modern anlamda üretim, özellikle de seracılık faaliyetleri 1940’lı yıllarda Akdeniz sahil bölgesinde başlamış ve 1970’li yıllarda gelişmiştir.

Türkiye’de örtüaltı yetiştiricilik faaliyetleri sebze yetiştiriciliğinde yoğunlaşmıştır. Toplam örtüaltı yetiştiriciliğin %95’ini sebze, %5’ini ise, meyve ve süs bitkileri yetiştiriciliği oluşturmaktadır. Örtüaltı üretimde domates, hıyar, biber, patlıcan, kavun, karpuz ve kabak en çok yetiştirilen sebzelerdir. Seraların yaklaşık yarısına yakınında ise, domates yetiştirilmektedir. Örtüaltında sebze yetiştiriciliği ürünlerin tarlada yetiştirildiği dönemler dışında yoğunlaşması nedeni ile karlı bir faaliyet olmakla birlikte, özellikle serada üretimin yüksek maliyetli olması ve teknik bilgiye dayalı üretim yapılması zorunluluğu ile daha fazla bilgi ve sermaye gerektiren bir yetiştirme sistemidir.

Türkiye’de örtü altı tarımın %87’si Akdeniz Bölgesi’nde yapılmaktadır. Toplam örtüaltı alanların %14’ünü cam sera, %34,7’sini plastik sera, %11,6’sını yüksek tünel ve %39,7’sini alçak tünel oluşturmaktadır. Akdeniz Bölgesi’ndeki örtüaltı alanların %39’u Antalya, %30,7’si Adana, %25’i İçel ve %4,9’u Hatay’dadır.

Örtüaltında yetiştirilen ürünlerin başında domates gelmektedir. Türkiye’nin 2001 yılı örtü altı domates üretimi 2000 yılına göre 42.523 ton artarak 1,4 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Ekim alanlarında ise 3.487 dekar artış olmuştur. Örtü altı domates yetiştiriciliğinde cam sera ve plastik sera toplam örtü altı üretimde ekim alanının %91’ini ve üretimin %93’ünü oluşturmaktadır. Toplam örtüaltı sebze üretimin %38’ini domates, %26’sını hıyar, %14’ünü karpuz, %6’sını patlıcan, %5’ini sivri biber, %2’sini dolmalık biber, %4’ünü kabak ve %2’sini kavun üretimi oluşturmaktadır. Türkiye’nin domates üretiminin yaklaşık %15’i örtüaltı yetiştiricilik ile üretilmektedir.

Türkiye’de örtüaltı sebze yetiştiriciliği 1997- 2001 yılları arasında 40.000 hektardan 47.000 hektara çıkmıştır. Söz konusu yıllar içinde en yüksek ekim alanı 48.000 hektar ile 1999 yılında gerçekleşmiştir. Aynı yıllarda toplam örtüaltı üretim ise, 2,6 milyon tondan 3,6 milyon ton’a çıkmıştır. Ekim alanlarının yaklaşık %26-30’unu domates, %23-32’sini karpuz, %13-18’ini hıyar oluşturmaktadır. Aynı yıllar arasında domates ve hıyar ekimi artış gösterirken karpuzda azalma görülmektedir. Örtüaltında yetiştirilen diğer önemli sebzeler ise; kavun, patlıcan, kabak(sakız), biber ve fasulyedir. Toplam örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde son 5 yılda ekim alanlarında %18, üretimde ise, yaklaşık %37 oranında artış olmuştur.


Seracılık faaliyetlerinin genel yapısını belirleyen ana faktör, ülkelerin iklim özellikleridir. Bu nedenle, Ekim - Mayıs ayları arasında Türkiye’nin taze domates ihracatı, 2000 yılında 53.000 ton, 2001 yılında 84.000 ton ve 2002 yılında ise 96.000 ton olmuştur. Önemli diğer sebzelerin 2000 ve 2001 yıllarındaki ihracat miktarları ise, hıyarda 3.000 ton ve 10.800 ton, çarliston biberde 4.400 ton ve 7.057 ton, sivri biberde 7.130 ton ve 6.300 ton ve dolma biberde 2.900 ton ve 3.900 ton olmuştur.

Örtüaltı sebze yetiştiriciliği; ekonomiye ve istihdama katkısı yanında yılın her mevsiminde taze sebze tüketebilmeyi olanaklı kılması nedeniyle önemli bir yetiştiricilik şeklidir. Artan nüfus ve tüketici taleplerindeki çeşitlilik nedeniyle taze sebzeye olan talep artışı, günümüzde mevsimsel değişikliklere karşın devam etmektedir. Tüketici talepleri de dikkate alınarak, örtüaltı sebze yetiştiriciliğinin devamının sağlanabilmesi için hedef, iyi ürün kalitesi ve özellikle son yıllarda önemi gittikçe artan insan ve çevre sağlığını dikkate alan bir üretim olmalıdır. Üreticiler açısından ise, üretim maliyetlerinin azaltılması, ürün çeşitliliğinin artırılması ve üretimin hasat döneminde yüksek fiyatla satılabileceği dönemlerde yapılması amaçlanmaktadır.Üretim girdilerinden tohumluk, gübre, sera plastik hammaddesi, sulama ve ekipman malzemesi temininde yurtdışından yapılan ithalatlar önemli olmaktadır. Türkiye, bu girdilerin temininde farklı düzeylerde olmakla birlikte yabancı ülkelere bağımlı durumdadır. Seracılıkta önemli sorunlardan birisi de dış pazarlama sorunudur. İhracatın ve dış pazarlardaki rekabet gücümüzün artırılabilmesi için hedef pazar koşulları ve isteklerini dikkate alarak üretim planının buna göre yapılması ve sera ürünlerinde tüketici sağlığı açısından güvenilir bir üretimin sağlanması zorunlu olmaktadır.


Antalya seracılığın en çok yapıldığı il olarak öne çıkıyor

Antalya’daki seralarda üretilen ürünlerin ortalama yüzde 5'i yurtdışına ihraç ediliyor. Narenciye üretiminin ise yüzde 20'si ihraç ediliyor. Halen 1 milyar dolar seviyesinde olan bu ihracatın yakın bir gelecekte ikiye hatta üçe katlanabileceği belirtiliyor.

Kente yön verenler, turizmde yürütülen çalışmalara ek olarak, seracılığa yönelik de bazı çalışmalar başlattı. Örneğin, meteoroloji yetkilileri ile birlikte yürütülen bir çalışmayla. Antalya'nın seracılıkta risk haritasının ortaya çıkarılması hedefleniyor. Bu çalışmanın da özellikle yeni yatırımcılara yol göstermek amacıyla hazırlanacağı belirtiliyor.

Öte yandan, Antalya'da 2005'de devreye girmesi beklenen doğalgazın başta seracılık olmak üzere birçok alanda ciddi bir hareketlilik getirmesi bekleniyor. Önümüzdeki dönemde Antalya'da, yerli ve yabancı yatırımcıların yeni yatırımlar gerçekleştireceği belirtiliyor.

İklim açısından turfanda sebze ve kesme çiçek seracılığına uygun araziye sahip olan Antalya'da yıl boyunca üretim yapılabiliyor. Seracılık için hayati önem taşıyan su açısından sorun yaşanmıyor. Bölge, yağış oranı bakımından Akdeniz'in en iyisi ve sebze, çiçek üretimine yatkın yeterli ve ucuz işgücüne sahip.

Balkanlar, Doğu Avrupa ve Rusya'ya gibi yakın bölgelerin Antalya'dan sebze ve çiçek talebi artıyor. Modern seracılığa uygun bölgede havayolu ulaşımı, haberleşme ve lojistik açısından gelişmiş bir altyapı bulunuyor. Yabancı yatırımcı ve teknik eleman açısından bölgedeki sosyal imkanlar ihtiyacı karşılayacak düzeyde. Bu gibi etkenlerden dolayı Antalya'da seracılığa ilgi ve buna paralel olarak yatırımlar artıyor.

Hayvancılık
Antalya, Türkiye hayvancılığına en büyük katkıyı küçükbaş hayvan varlığı ile yapmaktadır. İlin arazi yapısı nedeniyle hayvan varlığında kıl keçisi en büyük payı almaktadır.


Yayla kesimlerinde kıl keçisi ve koyunculuk, kısmen süt sığırcılığı, sahilde ise süt sığırcılığı ve tavukçuluk ağırlık kazanmaktadır. Arıcılık, gezginci arıcılık şeklinde yapılmakla beraber, Antalya ili arıcılık için ideal bir kışlatma bölgesidir.

Antalya'da sığır, keçi ve arı kovanında kısmı bir artış olduğu, diğerlerinde ise pek fazla bir değişiklik olmadığı gözlenmektedir. 1999 yılında Antalya ilinde üretimi yapılan ürünlerden kırmızı et, süt, kıl ve bal üretimi kısmi de olsa artarken beyaz et, yapağı, yumurta ve yaş koza üretiminde gerileme olmuştur.

İlin kırmızı et üretimi genellikle kültür ve melez ırk sığırların besiye alınmasıyla beyaz et üretimi ise daha çok et tavukçuluğu yapan işletmelerce üretilmekte, ancak bu üretimler Antalya ilinin et ihtiyacını karşılayamadığı için et ihtiyacı çevre illerden temin edilmektedir.

Antalya ilinde 1999 yılında üretilen kırmızı et miktarı 9.084.512 kg olup, bu 1998 yılına göre %5.7'lik bir artışı ifade etmektedir. Beyaz et üretimi ise 1999 yılında 1998 yılma göre %28'lik bir düşüş göstermiştir.

Turizmde dünya kenti özelliğine sahip olan Antalya önemli bir tüketim merkezi olmasına rağmen, arazi yetersizliği ve buna bağlı olarak da üretimin azlığı nedeniyle normal tüketimi karşılayamamaktadır.